Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ile vize serbestisi sürecinde kalan son 6 kriteri tamamlamak amacıyla Dışişleri, İçişleri ve Adalet Bakanlıkları kanadında kapsamlı bir çalışma başlattı. Peki masadaki 6 şart yerine getirildiğinde Türk vatandaşları için Shengen sınırlarında vize muafiyeti otomatik olarak başlayacak mı?
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 16 Aralık 2013 tarihinde başlatılan Vize Serbestisi Diyaloğu’nda kritik bir aşamaya geçildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın kamuoyuna duyurduğu yeni stratejik yaklaşım kapsamında, Vize Serbestisi Yol Haritası’nda yer alan 72 kriterden geriye kalan 6 şartın tamamlanması hedefleniyor. Ancak uzmanlar ve AB yetkilileri, kriterlerin teknik olarak karşılanmasının vizenin hemen kalkacağı anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.
TÜRKİYE HANGİ 6 KRİTERİ HENÜZ KARŞILAMADI?
2013’ten bu yana yürütülen müzakerelerde Türkiye, 72 maddelik listenin 66’sını başarıyla tamamladı. Ancak geriye kalan 6 başlık, hem hukuki düzenlemeler hem de siyasi boyutları nedeniyle sürecin kilit noktası olmayı sürdürüyor:
-Terörle Mücadele Yasası (TMK): AB, Terörle Mücadele Kanunu’nun tanım ve kapsamının Avrupa standartlarına çekilmesini talep ediyor. Türkiye ise güvenlik önceliklerinden taviz vermeden adım atma taraftarı.
-EUROPOL İşbirliği: Avrupa Polis Teşkilatı (EUROPOL) ile operasyonel işbirliği anlaşmasının imzalanması ve uygulamaya konulması.
-GRECO Önerileri: Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu’nun (GRECO) yolsuzlukla mücadele alanındaki tavsiyelerinin mevzuata yansıtılması.
-Kişisel Verilerin Korunması: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) AB standartları (GDPR) ile tam uyumlu hale getirilmesi.
-Adli Konularda AB Üyeleriyle İşbirliği: Tüm AB üyesi ülkelerle (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi dahil) suç bağlantılı konularda adli yardımlaşma sağlanması.
-Geri Kabul Anlaşması (GKA): AB-Türkiye Geri Kabul Anlaşması’nın tüm unsurlarıyla ve vize serbestisiyle eş zamanlı olarak tam kapasite uygulanması.
KRİTERLER KARŞILANINCA VİZE HEMEN KALKACAK MI?
Gerekli tüm şartlar yerine getirilse dahi vize muafiyeti kendiliğinden devreye girmiyor. Sürecin hukuki ve siyasi olarak tamamlanması için üç ana aşamanın geçilmesi gerekiyor:
AB Komisyonu Değerlendirmesi: Dışişleri Bakanlığı koordinasyonunda tamamlanan adımların ardından AB Komisyonu bir değerlendirme raporu hazırlayacak. Komisyon’un “kriterler eksiksiz karşılanmıştır” yönünde olumlu görüş bildirmesi şart.
Avrupa Parlamentosu (AP) Onayı: Komisyon raporunun ardından konu Avrupa Parlamentosu gündemine gelecek ve milletvekillerinin oylamasına sunulacak.
AB Konseyi Kararı: Son aşamada AB üyesi ülkelerin temsil edildiği AB Konseyi’nde nitelikli çoğunlukla onay kararı alınması gerekiyor.
POZİTİF LİSTE DEĞİŞİKLİĞİ NASIL YAPILACAK?
Hem Avrupa Parlamentosu hem de AB Konseyi’nin yeşil ışık yakmasının ardından, AB’nin ilgili vize tüzüğünde resmi değişiklik yapılacak. Yapılan yasal düzenlemeyle Türkiye, “vize uygulanan ülkeler” (negatif liste) konumundan çıkarılarak “vize muafiyetine sahip ülkeler” (pozitif liste) arasına eklenecek. Günümüzde AB, dünya genelinde 61 ülkeye vize serbestisi uygularken Türkiye, aday ülkeler arasında vize muafiyetinden yararlanmayan tek ülke konumunda bulunuyor.
Süreci detaylı incelemek ve güncel gelişmeleri takip etmek için AB Başkanlığı Vize Serbestisi Portalı üzerinden resmi açıklamaları inceleyebilirsiniz. Ayrıca AB vize politikaları hakkındaki genel mevzuata Avrupa Komisyonu Resmi Sitesi vasıtasıyla ulaşmak mümkündür.
